پایگاه تخصصی مسجد - وحید پورتجریشی: مساله شناخت تاریخ شیعه، سیره و زندگی معصومین در طول قرون متمادی نه تنها برای شیعیان مساله‌ای حائز اهمیت بوده، بلکه برای پیروان سایر ادیان، تاریخ شناسان و به خصوص مستشرقین نیز همواره امری بسیار مهم تلقی می شده است و می‌توان گفت که بدون شک برای شناخت صحیح فرهنگ خاورمیانه و ریشه اختلافات مذهبی در این منطقه که عمدتا همواره بین دو شاخه اصلی از مذاهب اسلامی یعنی شیعه و سنی در جریان بوده، شناخت تاریخ دقیق هر یک از این دو مذهب الزامی است.
تاثیر این مذاهب و اختلافات فی‌مابین آنها بر ملل و اقوام مختلف منطقه تا جائیست که حتی مطالعه جامعه شناختی مستقل هر یک از کشورهای خاورمیانه بدون در نظر گرفتن نقش مذهب در این جوامع امکان پذیر نبوده و نخواهد بود.
«متیو پیرس»، استاد دپارتمان مطالعات مذهبی دانشگاه «نبراسکا» در آمریکا و نویسنده کتاب «دوازده معصوم»، در کتاب خود ضمن بررسی دقیق تاریخ زندگی ائمه معصومین شیعه، به بررسی سیر تاریخی شکل گیری تاریخ تشیع پرداخته و با رویکرد تاریخ محور خود، به بررسی مفاهیم کلیدی این مذهب که اعتقادات شیعیان بر پایه آنها شکل گرفته، پرداخته است.
به اعتقاد «پیرس»، شکل گیری تاریخ تشیع محصول رابطه مستقیم میان چهار عنصر متن، تاریخ، نویسنده و مخاطب است. به این معنا که هریک از این عناصر، نقشی عمده در شکل گیری تاریخ و روایات جمع آوری شده تشیع ایفا می کنند که به شکل تاریخی شفاهی به آنچه نویسنده آن را «حافظه جمعی» مخاطب می خواند سپرده و سینه به سینه به نسل های اخیر منتقل شده است.
در کتاب حاضر همچنین عنصر «شهادت» نه تنها به عنوان مفهومی کلیدی در تبیین قیام امام حسین علیه السلام و وقایع عاشورا به کار می رود، بلکه کلیدی‌ترین مفهوم تفکر شیعه از دید نویسنده کتاب، همین مفهوم شهادت است. البته لازم به ذکر است که شهادت در اینجا نه به مثابه یک مرگ ساده، بلکه به معنای مرگ خوب اخلاقی است که برای انسان حق طلب رخ می دهد.
محورهای مورد بحث در این کتاب عبارتند از:
نقش اجتماعی بیوگرافی ائمه معصومین
حافظه جمعی
هویت شیعه و سنی در قرون وسطی
روایت های مربوط به تولد ائمه علیهما سلام
اعمال انحرافی
مساله امامت حضرت علی (ع)
شهادت
روایاط ارتباطی میان ائمه