قبل از اینکه عزاداری ها متناسب با اجتماعات بزرگ انسانی و همچنین متناسب با مناجات فردی با اولیای خدا باشند ، دارای یک فضای خانوادگی هستند . نود و نه درصد از عزاداری ها و روضه ها دارای بحث های خانوادگی هستند . اباالفضل العباس (ع) برادر امام حسین (ع) است . زینب کبری (س) خواهر امام حسین (ع) است . حضرت رقیه فرزند سه ساله ی ابا عبدالله الحسین (ع) است . بنابراین ما با خانواده ای پر از مصیبت مواجه هستیم . شما کمتر می بینید که از روضه های اصحاب چیزی خوانده شود . حضرت قاسم بن الحسن نسبت برادرزادگی با اباعبدالله الحسین (ع) دارد . یعنی یک خانواده به کربلا رفته اند . وقتی از امام حسین (ع) می پرسیدند که چرا خانواده ی خود را به همراه می برید ، آنقدر مسئله پیچیده و پر رمز و راز بود که حضرت نمی توانستند پاسخی بدهند . فقط می فرمودند که خدا اینطور خواسته است . خدا خواسته که خانواده ی من در این قیام مشارکت کنند . طبیعتاً مشارکت آنها چیزی جز اسارت بعد از واقعه ی عاشورا نبود . مثلاً یک اجتماع ده هزار نفری تشکیل می شود و آنها همگی روضه ی وداع حضرت زینب (س) با امام حسین (ع) که وداع یک خواهر با برادر است را می خوانند . یا یک اجتماع تشکیل می شود و گفتگو هایی را که بین حضرت رباب و همسر ایشان امام حسین (ع) و همینطور فرزند ایشان رد و بدل شده را بازگو می کنند . بنابراین همه نشسته اند و برای یک مصیبت خانوادگی گریه می کنند . اصلی ترین و پرحماسه ترین مصیبت های امام حسین (ع) همه در محیط خانواده است . تنها برخی از روضه های دهه ی محرم مختص اصحاب است . اینها طبیعتاً روابط بین اعضاء خانواده و فامیل را به یکدیگر نزدیک می کند . کلمه ی عمو و طفل شیرخواره برای بچه هایی که عزاداری می کنند، کلمه ی محترم و مقدسی می شود . یک مادری که طفل شیرخواره دارد و همینطور دخترهای سه ساله در محرم محترم تر می شوند . نوجوانان سیزده ساله عزت دیگری پیدا می کنند . خواهر و برداری در محرم معنای دیگری پیدا می کند . این همه تناسب بین روضه های اباعبدالله الحسین (ع) و مفهوم خانواده باید موجب رونق در خانواده ها شود . وقتی پدر از روضه ی حضرت رباب که اینقدر به همسر خود وفادار بود و امام حسینی (ع) که اینقدر به همسر خود علاقه داشت ، باز می گردد یقیناً رابطه ی او با همسرش تلطیف می شود . یقیناً اگر این مرد کودکی در بغل دارد ، بهتر او را در آغوش می گیرد . اینها آثار وضعی و تربیتی است که در خانواده ها برجا می گذارد . اگر بپرسند که روضه ی اباعبدالله الحسین (ع) بیشتر بر چه قشری تأثیر می گذارد ، یقیناً پاسخ خانواده است . این روضه ها موجب تحکیم بنیاد خانواده می شود . اگر ما با دقت نگاه کرده و با این نگاه روضه خوانی و مداحی کنیم ، مجالس را برپا کنیم و حضور بچه ها را در این محیط های عزداری سهل کنیم ، برای آنها جایگاه اختصاصی قرار داده و تک تک مفاهیم عاشورا را آرام آرام منتقل کنیم ، از محبت به خاندان اهل بیت و همینطور علاقه ی ابا عبدالله الحسین (ع) به فرزندان ایشان سخن بگوییم ، یقیناً بچه ها در این فضا معارف دینی را بهتر درک می کنند . و عواطف خانوادگی رونق پیدا می کند . ما انتظار داریم که تحت تأثیر محرم عواطف در خانواده ها بهتر شود . این تأثیرات به نگاه ، تربیت و نحوه ی ارتباط ما با عزاداری بستگی دارد . البته تا حدی به طور ناخود آگاه روضه های ایام محرم خانواده ها را رونق می بخشد . مخصوصاً در مورد کسانی که به صورت خانوادگی شرکت می کنند . بهترین خاطره ها در این ایام در ذهن بچه ها شکل می گیرد . نماز یک اثری به صورت ناخود آگاه در افراد برجای می گذارد. اما وقتی با این عنایت نماز می خوانید که شما را از فحشا و منکر دور کند، یقیناً اثر آن بیشتر خواهد شد . عزاداری ابا عبدالله الحسین (ع) نیز خود بخود در خانواده ها اثر دارد . بخشی از آثاری که الان در جامعه ی ما است مربوط به عزداری این ایام است. ما مشکلات خانوادگی زیادی داریم . اما خوبی و محسنات زیادی هم درجامعه ی ما وجود دارد . اگر کسی مطالعه کند مطمئناً متوجه می شود که این رونق مربوط به عزاداری ابا عبدالله الحسین (ع) است . مثلاً اگر در یک فامیل آمار بگیریم معمولاً یک خانواده ای روابط گرمی دارند و برای بقیه الگو می شوند . این افراد که روابط گرمی دارند بیشتر اهل عزاداری ابا عبدالله الحسین (ع) هستند . یا کسانی که روضه های خانگی می گیرند ، همه ی افراد خانواده یک کار مشترک انجام می دهند . واقعاً این بزرگترین سرمایه های اجتماعی است که می تواند در حیات بشر وجود داشته باشد . ما مومنین به خاندان عصمت و طهارت این سرمایه ی بزرگ اجتماعی را داریم . ممکن است برخی این تلقی را داشته باشند که ما طلبه ها به شئونات مذهبی خیلی اهمیت می دهیم . ولی یکی از اساتید نقل می کرد که عده ای از روان شناسان را برای یک کنفرانس به ایران دعوت کرده بودند . این استاد می گفت که ما این افراد را به حرم امام رضا(ع) بردیم . آنها نمی خواستند از آن حرم خارج شوند . حتی به مذهب و دین ما هم کاری نداشتند ولی می گفتند که چقدر در این مکان امواج مثبت و آرامش وجود دارد . این افراد وقتی تعابیر خود را بکار می بردند زیبایی آن بیشتر می شود . ما می توانیم از این اساتید روان شناسی با آن اصطلاحات و تعابیر خوبی که برای خانواده ها دارند استفاده کنیم . این افراد می توانند از نزدیک مجالس عزداری اباعبدالله الحسین (ع) و تأثیر خوبی که بر روی خانواده ها دارد را مشاهده کنند . و آن را با تعابیر خوب خود مطرح کنند . در این صورت تأثیر آن بسیار بیشتر از تعابیری که من طلبه بکار می برم خواهد بود .حجت‌الاسلام والمسلمین محسن قرائتی ظهر امروز در سومین روز از ضبط برنامه درس‌هایی از قرآن در مصلای دانشگاه علوم پزشکی قزوین با اشاره به برکات عزاداری‌های ماه محرم گفت: تاسوعا و عاشورا فرصت استثنایی است؛ زمانی که مردم بازارها را می‌بندند و به نفع مظلوم داد می‌زنند، هنوز مظلوم‌کشی تمام نشده است.
تاسوعا و عاشورا بعضی از آیات قرآن را تعبیر می‌کند
وی در ادامه با بیان اینکه تاسوعا و عاشورا بعضی از آیات قرآن را تعبیر می‌کند، افزود: قرآن کریم می‌فرماید که ای پیامبر نام تو را بلند نگه می‌داریم و خطاب می‌کند ای پیامبر کسانی که تو را مسخره می‌کردند آنها را از بین می‌بریم در داستان کربلا حرفی از بنی‌امیه باقی نماند.
رییس ستاد اقامه نماز کشور با اشاره به نقشه دشمنان ابراز کرد: نقشه خدا بهترین نقشه است، خواستند امام حسین(ع) را با 72 تن از یارانش بکشند و از بین ببرند اما خدا دستور داد که خاک حسین را تسبیح کنند و دائم در گردش باشد به این معنا که اگر خون مظلومی در زمین ریخته شود هرگز فراموش نخواهد شد.
کربلا نمایشگاه آیات قرآن است
این مفسر قرآن با تأکید بر اینکه کربلا نمایشگاه آیات قرآن است، اظهار کرد: خدا می فرماید که عاقبت برای متقین است و ما پیامبران و یاران آنها را در همین دنیا یاری می‌کنیم پیامبر پیروز شد یا ابولهب؟ پس صحنه کربلا، نمایشگاهی است برای برجسته شدن وعده‌های خدا.
وی در ادامه با بیان اینکه بعضی سخنرانی‌ها بیدارباش است، ابراز کرد: برخی سخنرانی‌ها برای کسانی است که نگاه می‌کنند و برخی سخنرانی‌ها برای کسانی است که بلند نمی‌شوند و برخی سخنرانی‌ها برای کسانی است که نمی‌روند یعنی برای کسانی است که خواب هستند، تعدادی از سخنرانی‌ها برای کسانی است که تند نمی‌روند و بعضی سخنرانی‌ها برای کسانی است که نیفتند.
این کارشناس فرهنگی عنوان کرد: در شب عاشورا سخنرانی باید برای کسانی باشد که نیفتند، چرا که حاضران در مجلس اباعبدالله(ع) بیدار شده‌اند و می‌دانند حق و باطل چیست، قیام کرده‌اند، راه افتاده‌اند و فقط باید مواظب باشند که نیفتند و عبادت‌هایشان خراب نشود.
اشک برای مظلوم یعنی من زنده هستم
حجت‌الاسلام والمسلمین قرائتی با اشاره به اینکه در روزعاشورا و تاسوعا نباید به مردم گفت که بیدار شوید یا بروید یا بدوید، عنوان کرد: فقط باید گفت نیفتد. این کارشناس دینی تصریح کرد: باید مواظب سرمایه‌ها باشید، اشک‌ها سرمایه‌اند؛ اشک برای مظلوم یعنی من زنده هستم، انسانی که اشک ندارد موتورش خاموش شده است.
وی با بیان اینکه موتور بدن عقل و چراغ آن اشک است، گفت: فردی که اشک دارد مشخص است که عاطفه دارد چشمی که اشک ندارد یعنی چراغ آن خاموش است باید قدر این اشک‌ها را دانست.
این کارشناس مذهبی با اشاره به اینکه عزاداری‌ها برکاتی دارد، ابراز کرد: در عزاداری‌ها، دین تبلیغ می‌شود وقتی جمعیت جمع می‌شود زمان را صرف حرف‌های اصلی کنیم، بعضی مساجد در شب بیست ویکم ماه رمضان که مسجد شلوغ است برای مسجد پول جمع می‌کنند البته این کار خوبی است اما زمان آن شب بیست و یکم نیست باید فرصت‌ها را غنیمت شمرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین قرائتی با بیان اینکه یکی از برکات عزاداری، گسترش انفاق است تصریح کرد: مسأله اطعام موضوع مهمی است در همه دین ما اطعام وجود دارد حضرت علی(ع) در هنگام نماز، انگشترش را به فقیر داد در 27 آیه قرآن نماز و زکات در کنار هم آمده است، به خانه فقرا بروید و زکات بدهید در روزه هم کمک به فقرا وجود دارد اما دین می‌گوید اگر یک روز، روزه بخورید باید به شصت فقیر غذا بدهید.
وی با اشاره به اینکه در حج کمک به فقرا وجود دارد حاجی باید گوسفند بکشد، عنوان کرد: بخشی از قربانی را باید به فقرا بدهد بخشی از زکات و خمس هم برای فقرا است. رییس ستاد اقامه نماز کشور بیان کرد: در جهاد اگر فرد غنیمت گرفت، باید سهم فقرا را بدهد، البته همه ولیمه‌ها برای فقرا نیست برای نمونه ولیمه عروسی یا حج برای فقرا نیست، گاهی همه میهمانی‌ها اشرافی است یا همه میهمانی‌ها کفاره‌ای است، باید در میهمانی غنی و فقیر با هم باشند، در عزاداری پولدار و فقیر با هم هستند و عزاداری یک بسیج واقعی است.
این کارشناس مذهبی با اشاره به اینکه یکی دیگر از برکات عزاداری بیان تاریخ است، افزود: در قرآن کریم خداوند می‌فرماید که یاد کن از تاریخ ابراهیم و در جایی دیگر بیان می‌کند که نگذار تاریخ مریم فراموش شود، در مراسم عزاداری مردم با الگوهای مثبت و منفی آشنا می‌شوند در عزاداری‌ها صله رحم انجام می‌شود و نذورات رونق پیدا می‌کند.
وی در ادامه با اشاره به سایر برکات عزاداری‌ها، تصریح کرد: یکی دیگر از برکات عزاداری اجتماع جوانان است، در هیأت‌ها جوانان زیادی وجود دارد این اجتماع جوانان به اسم مذهب است، برکت دیگر عزاداری‌ها تقویت عاطفه و احساس است در دفاع مقدس مردم جوانانشان را به جبهه می‌فرستادند، همان‌طور که حضرت علی اکبر(ع) به میدان مبارزه رفت.
این کارشناس فرهنگی ابراز کرد: عزاداری سیدالشهداء یک کلاس ظلم‌ستیزی است، وقتی انسان تاریخ کربلا را می‌خواند ظالمان را لعنت می‌کند، در عزاداری توجه به مظلوم می‌شود، روایت داریم که اگر کسی صدای مظلومی را بشنود و بی‌تفاوت باشد، مسلمان نیست، از تاریخ امام حسین(ع) می‌توان کپی‌برداری کرد، در حال حاضر مرجع تقلید می‌تواند بگوید هل من ناصر ینصرنی و مردم جواب ایشان را بدهند.
مواظب باشید در اشعار عاشورایی غلو نکنید
حجت‌الاسلام والمسلمین قرائتی با تاکید بر اینکه در عزاداری‌ها شرکت کنیم، اظهار کرد: یک روحانی می‌گفت که ده شب سخنرانی کردم و شب یازدهم گفتم که اجازه بدهید که امشب دیگ را بشویم، اثر شستن آن دیگ، از ده شب سخنرانی بیشتر بود، موسس حوزه علمیه قم آقا شیخ کریم حائری در شب عاشورا عبایش را کنار می‌گذاشت و در هیئت‌ها سینه می‌زد.
وی در ادامه افزود: در کربلا خیمه‌هایی را هم آتش می‌زنند، آیت‌الله خوانساری و آیت‌الله محقق داماد از مکه به کربلا آمده بودند، من خدمت آقای محقق داماد رفتم و گفتم که این خیمه‌ها قیمتی است که آتش می‌زنند آیا اینها اسراف نیست؟ ایشان فرمود برای زنده نگه داشتن تاریخ، این پول‌ها اسراف نیست. ما با آتش زدن خیمه‌ها، تاریخ عاشورا را به جوانان نشان می‌دهیم.
سعی کنیم در عبادت‌ها لجبازی نکنیم
این کارشناس دینی با تاکید بر اینکه مواظب باشید که در اشعار عاشورایی غلو نکنید، تصریح کرد: در اشعار باید فضیلت بزرگان و امام را گفت نباید در نذورات اسراف شود، اسراف گناه کبیره است عزاداری مستحب است نباید در آن گناه کبیره اسراف را انجام داد نباید به خاطر کوبیدن پارچه سیاه دیوارها را خراب کرد باید هوای محل عزاداری پاکیزه باشد در بهداشتی بودن ظروف دقت شود در عزاداری نباید چشم هم چشمی باشد سعی کنیم در عبادت‌ها لجبازی نکنیم.
این کارشناس فرهنگی اظهار کرد: گاهی اوقات کارهایی را انجام می‌دهیم که در متن روایات اهل بیت(ع) و قرآن نیست عزاداری ما باید همانند امام صادق(ع) و امام زمان(عج) باشد ما عشق قمه زن‌ها را قبول داریم اما باید مسیر این عشق عوض شود شما می‌توانید مقداری خون به بیماران اهدا کنید به نیت امام حسین(ع).
این کارشناس مذهبی ابراز کرد: عزاداری جزو فطرت انسان است انسان هر چیزی را که از دست می‌دهد برای آن عزاداری می‌کند حضرت یعقوب(ع) آنقدر در فراغ یوسف گریه کرد که نابینا شد، گریه یک درمان و پیام است گریه علامت شعور و درک است، در جلسات عزاداری، وقتی به انسان حال گریه و تضرع دست می‌دهد حتما دعا مستجاب می‌شود از این حالات قدردانی کنیم.
حجت‌الاسلام والمسلمین قرائتی با بیان اینکه بعضی‌ها گریه را بدعت می‌دانند تصریح كرد: در بعضی کشورها وقتی یکی از افراد خانواده می‌میرد او را خاک می‌کنند بدون کوچک‌ترین اشکی گریه یعنی احساس، عاطفه، عشق و بیعت با احساسات. رییس ستاد اقامه نماز کشور ابراز کرد: گریه بر حضرت ابوالفضل(ع) یعنی عشق؛ گریه‌ای که با تصمیم همراه باشد تا تحولی در ما بوجود بیاید علامت قبولی حج این است که انسان پس از حج تغییراتی کرده باشد خوب است که پس از عاشورا تحولی در زندگی خود بدهیم، اگر کسی قهر است آنها را آشتی بدهیم و اگر با کسی قهر هستیم آشتی کنیم واسطه خیر باشیم، روزی یک ساعت مطالعه کنیم، امام حسین(ع) از یزید یک شب وقت گرفت که نماز بخواند و با خدا مناجات کند.
باید آنگونه که امام زمان(عج) می‌پسندند عزاداری کنیم
وی ادامه داد: پس قرآن و نماز را پررنگ کنیم، همان که حضرت ابوالفضل(ع) خودش آب نخورد و می‌خواست آن را برای فرزندان برادرش بیاورد، شما هم سرمایه‌ات را برای حل مشکل دیگران بکار بینداز عزاداری و مشکی پوشیدن یک کار پوستی است و باید کار مغزی هم انجام داد البته باید شور باشد. وقتی زن شاه به حرم امام رضا(ع) می‌آمد حجاب داشت به این معنا که وقتی در فضای مذهبی قرار می‌گرفت اظهار مذهب می‌کرد.
این کارشناس دینی با بیان اینکه فضاسازی مهم است حتی گاهی انسان در کنار مسجد گناه نمی‌کند، ابراز کرد: سعی کنیم در هیئت‌ها گناه نشود باید در عزاداری‌ها اسلام ناب محمدی(ص) احیا شود ما باید آنگونه که امام زمان(عج) می‌پسندند عزاداری کنیم عزاداری ما باید با بصیرت و سوز همراه باشد. حجت‌الاسلام والمسلمین قرائتی در پایان گفت: ما باید به نماز توجه کنیم، در روز عاشورا، امام حسین(ع) نه تنها از نماز نگذشت، بلکه از مستحبات نمازش هم نگذشت، یعنی امام نمازش را در اول وقت، با اذان و اقامه و با جماعت خواند حضرت زینب(س) در شب یازدهم نمی‌توانست روی پا بایستد اما نشست و نماز شب خواند الگوی ما حضرت زینب(س) و امام حسین(ع) است، آنها الگوی مقاومت هستند. اگر ما تفکر حسینی را به روح خود تزریق کنیم م توانیم در برابر دشمنان مقاومت کنیم.